Hersenen houden niet van veranderingen

Dankbaar voor de uitvinding van Google Maps, zet ik mijn fiets tegen de muur van het grijze gebouw. Mensen begroeten elkaar en lopen in groepjes naar de streng beveiligde deur. Drie beveiligde deuren verder – wat is dit voor ’n gebouw? – staat een grote tafel met naamkaartjes. Ik pluk de mijne er vanaf en loop door naar de ontvangstruimte.

Ik schenk thee in een kopje, zigzag me door de mensenmenigte en neem alvast plaats op een van de vele legen stoelen in de zaal. ‘Voorbij de grens’ projecteert de beamer met grote letters en daaronder de organisatoren: Veilig Thuis, De Waag, Buurteams Sociaal en Moviera.  Dit congres staat in het teken van seksueel grensoverschrijdend gedrag zoals seksueel misbruik, sexting, grooming en exhibitionisme. Het zijn geen thema’s om vrolijk van te worden. Mocht het onderwerp eens ter sprake komen tijdens een gelegenheid, veegt men het zo snel mogelijk van tafel.

Ook professionals kennen het vermijden, waar ook een woord voor is ontworpen: handelingsverlegenheid. Handelingsverlegenheid houdt in dat de professional niet handelt of weet te handelen ondanks dat er zorgen of signalen zijn over de jeugdige. Handelingsverlegenheid ontstaat uit onvermogen om (nog) adequaat te handelen en komt voort uit aarzelingen bij de professional zelf.

Dat was een kleine, niet geheel onbelangrijke uitstap. Terug naar het congres dat inmiddels is begonnen met een lezing van Jacqueline Kleijer werkzaam bij Pretty Women. Ze vertelt over ‘Sexting, Grooming en Sextortion’ en geeft inzicht over verleidingstechnieken van de dader.

‘Wie van jullie heeft de documentaire Leaving Neverland gezien?’. Een aantal handen gaan omhoog. Ik krabbel op m’n notieblok: docu neverland kijken.‘Wat vond je ervan?’, vraagt ze aan een deelnemer. De vrouw vertelde in alle eerlijkheid dat ze de familie van de slachtoffers niet helemaal zuiver vindt. ‘Het is toch raar dat je je kind van amper acht jaar laat spelen bij een man die je helemaal niet kent?’ Om mij heen hoor ik wat gehum en hier en daar zie ik mensen instemmend knikken.

Jacqueline luistert, ziet wat er gebeurt in de zaal. Van haar reactie die daarop volgt, druipt de deskundigheid: ‘Dit verhaal laat precies zien wat grooming is: het is een proces waarin de dader het slachtoffer langzaam maar zeker volledig in zijn macht krijgt. Eerst geeft de dader het potentiele slachtoffer het gevoel dat hij/zij heel bijzonder is. De dader gebruikt zijn charmes en bepaalde communicatietechnieken waardoor er een wig wordt gedreven tussen het slachtoffer en de familie en vrienden. De seksuele handelingen worden geleidelijk aan opgevoerd. Eerst wat stoeien, knuffelen en daarna wat meer intieme aanrakingen. Een deel van de handelingen kan in eerste instantie ook prettig aanvoelen, wat het des te verwarrender maakt.’

Tot slot belicht ze de kant van het slachtoffer. Het slachtoffer stelt zich kwetsbaar op, overwint (grotendeels) de schaamte na jarenlange worsteling en strijd om haar/zijn verhaal te vertellen en wat er dan gebeurt, is pijnlijk: mensen die hun verhaal in twijfel trekken.
En dat heeft een oorzaak. Hersenen moeten moeite doen om het gedachtengoed van de oorspronkelijke situatie te veranderen. Als mensen het verhaal geloven, moeten de hersenen het bestaande beeld bijstellen. Dat vraagt veel mentale inspanning en flexibiliteit. Niet iedereen wil dat en verzet zich er tegen. Men kiest voor de makkelijke weg door het huidige denkbeeld in stand te houden en zoekt naar argumenten om het verhaal van het slachtoffer te weerleggen.

Hoe denk jij nu over (de situatie rondom) Michael Jackson?

One comment

  1. Petra · juni 3

    Weer een belangrijk onderwerp goed aan de kaak gesteld. Mooi geschreven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s